Sytuacja w sektorze bankowym

Jak dotąd wśród większość ekonomistów przeważała opinia, że polski sektor bankowy jest zdrowy i skala kryzysu na pewno nie przybierze tych rozmiarów, jakie obserwujemy na zachodzie. Oby te prognozy sprawdziły się, jednak jest kilka przesłanek, które zdają się przeczyć powyższemu twierdzeniu. Jeżeli wyniki banków za pierwszy kwartał będą fatalne to pesymistyczne prognozy mogą się sprawdzić. Wyniki sektora bankowego mogą okazać się znacznie poniżej oczekiwań głównie za sprawą spadku marży odsetkowej netto, czyli wskaźnika mówiącego ile banki zarabiają na kredytach.


Główną przyczyną gwałtownego spadku wspomnianej marży jest dynamiczny spadek WIBOR-u wraz z jednoczesnym wysokim oprocentowaniem depozytów. Niejednokrotnie sytuacja w bankach wygląda w ten sposób, że oprocentowanie lokat jest na poziomie wyższym niż oprocentowanie kredytu, co jest jednoznaczne z udzieleniem kredytu poniżej kosztu pozyskania pieniądza z rynku. Dzieje się tak, gdyż banki mając duże problemy z płynnością zbierają z rynku pieniądz za wszelką cenę, czyli oferują wysoko oprocentowane lokaty.


Niedawno słyszałem opinię mówiącą, że aby sprawdzić, jakie banki mają obecnie największe problemy z płynnością trzeba sprawdzić jak wysokie proponują procentowania lokat bankowych. Ale przecież nie wszystkie banki w Polsce mają problem płynności finansowej, dlaczego więc większość z nich mimo wszystko oferuje wysokie oprocentowania lokat bankowych. Odpowiedź na tak postawione pytanie jest dziecinnie prosta – skoro wszyscy w około oferują wysokooprocentowane depozyty to bank, który nie ma problemów z płynnością również musi to zrobić, aby liczyć się na rynku. Już teraz pojawiają się głosy poważnych analityków postulujących za górnym (przez KNF) ograniczeniem oprocentowania lokat bankowych.


Drugą przyczyną zapaści w polskim sektorze bankowym może być spadek współczynnika wypłacalności, który będzie konsekwencją obligatoryjnych rezerw na poczet zagrożonych kredytów oraz spadających zysków banków. Nie bez znaczenia będą również starty banków z tytułu głośnych w ostatnich tygodniach opcji walutowych. Jeżeli banki nie będą prowadziły akcji kredytowej to kłopoty z pozyskaniem kapitału będą mieli przedsiębiorcy, developerzy, osoby fizyczne myślące o skredytowaniu zakupu nieruchomości, itd., a to na pewno przełoży się na spadek PKB. Spadający produkt krajowy brutto będzie jednoznaczny z falą bankructw, te z kolei przełożą się na starty banków spowodowane niespłacanymi kredytami. Banki zaczną robić rezerwy kosztem posiadanego kapitału i wzrostu ryzyka kredytowego, co przełoży się na ograniczanie kredytów, co legnie u podstaw kolejnych bankructw itd. Banki zaczną zwalniać masowo pracowników, a to z kolei przełoży się na ograniczoną konsumpcję znacznej grupy społecznej.


Jak zatem „zmusić” banki do zwiększenia akcji kredytowej? Sposobów jest klika: obniżenie stopy depozytowej z Banku Centralnym przy jednoczesnym limitowaniu emisji bonów skarbowych. Wówczas banki mając bardzo ograniczone możliwości lokowania kapitału zwiększyłyby akcję kredytową. Jak uniknąć masowych zwolnień? Można porozumieć się z pracownikami i udzielić i bezpłatnych urlopów, ograniczyć szkolenia, zmniejszyć wymiar pracy, wprowadzić inne oszczędności, które zastąpią decyzję o zwolnieniach. Generalnie w Polsce należy przygotować się na około 2 letni okres spowolnienia w sektorze bankowym. Dlaczego? Jeżeli palny ratunkowe zaczną działać to będzie miało to miejsce dopiero pod koniec roku i wówczas po około pół roku za „zachodzie” zaobserwujemy realne ożywienie. Do Polski dotrze ono pod koniec 2010 roku, zaś sektor bankowy odczuje owo ożywienie po kolejnych 6 miesiącach.

ireneusz

O Autorze
Artykuły