Pomysły na rozwiązanie problemu opcji walutowych przedsiębiorstw

Decyzja w myśl, której toksyczne umowy opcyjnie nie zostaną unieważnione ustawą była moim zdaniem słuszna. Z analizowaną sytuacją ściśle wiąże się pojęcie moral hazard. Gdyby władze anulowały umowy opcyjnie dyrektorzy finansowi innych firm mieliby prawo przypuszczać, że w przyszłości podobna sytuacja powtórzy się. Taki stan rzeczy sprawiłby, że firmy dokonywałyby bardzo ryzykownych ruchów biznesowych licząc na pomoc państwa w kontekście ewentualnego błędu. Poniżej prezentuję krótki opis kilku propozycji rozwiązań problemu opcji.
   

Najbardziej radykalnym pomysłem byłoby sądowne zmienienie warunków umowy. Na takie rozwiązanie problemu nie zgadzają się bankowcy, co osobiście mnie nie dziwi. Firmy chcą się powołać na tzw. zasadę „rebus sic stantibus” („ponieważ sprawy przybrały taki obrót”). Banki zaangażowały do współpracy renomowane kancelarie, by udowodnić, że zastosowanie klauzuli w kontekście osłabienia się złotówki do walut obcych nie ma uzasadnienia.
   

Drugim rozwiązaniem problemu mogłoby być zastosowanie przepisów, w myśl, których należności banków są ograniczone do takiego samego poziomu, jaki jest charakterystyczny dla kredytów konsumenckich (czyli czterokrotność stopy lombardowej NBP). Oczywiście analizowane rozwiązanie można byłoby zastosować tylko wówczas, gdy niedozwolone klauzule znalazły się w umowie bez zgody obu stron. W przeciwnym razie w sytuacji, kiedy firma i bank zgadza się na nierówne traktowanie przepisów tych nie można byłoby zastosować, gdyż wówczas istnie rynku instrumentów pochodnych pozbawione byłoby sensu.
   

Inny pomysł stara się przeforsować Krajowa Izba Gospodarcza. Proponuje ona, by przedsiębiorstwa, które uzgodnią z bankami warunki spłaty zobowiązań mogły skorzystać z gwarancji kredytowych. Poręczenie miałoby sięgnąć 70% zaciągniętego kredytu, którego spłata mogłaby być rozłożona na około 4 lata. Minusem tego rozwiązania jest fakt, że pomysł wymagałby gwarancji rządowych, co rynki finansowe mogłyby uznać za zbyt dużą integrację Państwa w gospodarkę.
   

Aby wyłączyć zbyt duży interwencjonizm pojawiają się pomysły, by stworzyć specjalny fundusz, którego środki miałby być przeznaczone na pomoc firmą dotkniętymi toksycznymi aktywami. Fundusz mógłby być zasilony obligacjami Skarbu Państwa, które pełniłyby funkcję środków płatniczych pojedynczych projektów. Fundusz byłby, więc w 100% spółką zależną od Skarbu Państwa wraz z kontrolowanymi przez SP instytucjami finansowymi: PKO BP i BGK. Instytucje te miałyby pełnić funkcję dostawcy know-how niezbędną do oceny projektów inwestycyjnych oraz pośrednika w przekazywaniu kapitału. Jednocześnie objęłyby udziały w kapitałach przedsiębiorstw oraz narzuciły oczekiwaną stopę zwrotu, co pozwala stwierdzić, że mechanizm jest podobny do funkcjonowania funduszy typu private equity. Firma miałaby obowiązek w ciągu 12 miesięcy wejść na NewConnect, zaś sam fundusz mógłby zadebiutować na GPW w ciągu 4 lat, co maiłoby służyć przyciągnięciu inwestorów finansowych. To rozwiązanie uważam za najkorzystniejsze głównie dla tego, że firmy otrzymałby środki na rozwój, zaś Państwo przyczyniłoby się do rozwoju rynku giełdowego.
   

Obecnie przedsiębiorstwa negocjują z bankami warunki rozliczenia toksycznych transakcji. O ile banki w momencie pojawienia się problemu opcji stosowały bardzo twardą politykę wobec firm, o tyle obecnie są one o wiele bardziej elastyczne. Jedno jest pewne lepiej negocjować z bankiem, niż czekać na pomoc ze strony państwa.

ireneusz

O Autorze
Artykuły